Analiza
Przestój — nie tylko dla kontenerów: dlaczego czas oczekiwania kierowców też pozostaje niezapłacony
Opublikowano: 2026-09-02
Artykuł napisał Vytautas Natys, prezes UAB NVGroup.
Gdy mówimy o przestoju, większość od razu myśli o kontenerach w porcie. Ale ten sam problem — umowny czas wolny, przekraczający go faktyczny czas oczekiwania i chronicznie niedochodzone wynagrodzenie — istnieje również w transporcie lądowym, tylko rzadko mówi się o tym głośno.
Ile to naprawdę kosztuje
Amerykańskie badanie branżowe (American Transportation Research Institute, 2024 r.) wykazało, że tylko w 2023 r. sektor transportu towarowego stracił 15,1 miliarda dolarów z powodu przestojów kierowców — 11,5 mld z powodu utraconej produktywności i 3,6 mld kosztów bezpośrednich. Pojedynczy kierowca traci przez to 11 000–19 000 dolarów rocznie.
Liczby pochodzą z rynku USA, ale struktura jest uniwersalna: kierowca przyjeżdża na miejsce załadunku/rozładunku, umówiony czas wolny (zwykle około 2 godzin) mija, oczekiwanie trwa dalej — ale roszczenie za przekroczony czas jest zgłaszane rzadko.
Dlaczego tak się dzieje — ten sam model co z kontenerami
Powód nie jest taki, że roszczenia są nieuzasadnione. Powód jest administracyjny: mniej niż 50% faktur za przestój jest faktycznie płaconych, nie dlatego, że nadawcy je odrzucają, ale dlatego, że kierowca lub przewoźnik musi sam zainicjować roszczenie z pełną dokumentacją — znacznikami czasu przyjazdu i wyjazdu, podpisanym listem przewozowym, jasnym dowodem umownego czasu wolnego. To ta sama praca, którą ręcznie wykonywałby audytor D&D przy fakturach kontenerowych — tylko tutaj nikt nie robi tego systematycznie.
Struktura, którą już rozpoznajesz
| Przestój kontenerów | Przestój kierowcy |
|---|---|
| Umowny czas wolny | "Grace period" (zwykle ~2 godziny) |
| Znaczniki czasu gate-in / gate-out | Znaczniki czasu przyjazdu / wyjazdu w miejscu załadunku |
| Faktura D&D od linii żeglugowej | Stawka detention w umowie z nadawcą |
| Niezależna weryfikacja danych | Ta sama zasada — niezależne porównanie znaczników czasu |
Gdzie to obecnie jest
To obszar, który aktywnie badamy — oceniamy, czy i jak dostosować już posiadaną metodykę audytu do tego strukturalnie bardzo podobnego przypadku. Jeśli Państwa firma regularnie spotyka się z niezapłaconymi przestojami kierowców i chcieliby Państwo podzielić się swoim doświadczeniem (jaka dokumentacja jest w praktyce dostępna, jak obecnie obsługiwane są roszczenia) — proszę napisać do nas. Wczesna rozmowa z prawdziwymi przewoźnikami jest dla nas ważniejsza niż domysły, jak ten problem wygląda z zewnątrz.