Przed rozpoczęciem audytu
Ile czasu mają Państwo na zgłoszenie roszczenia
Nadpłata na fakturze nie znika — znika prawo do jej żądania. W przewozie drogowym według konwencji CMR to często jeden rok, a bieg terminu nie rozpoczyna się od daty faktury. Przed audytem ustalamy, co jeszcze może być zgłoszone.
Dlaczego trzyletnie archiwum nie zawsze oznacza trzech lat roszczeń
Artykuł 32 konwencji CMR ustanawia roczny termin przedawnienia dla roszczeń wynikających z przewozu podlegającego konwencji. Trzy lata mają zastosowanie wyłącznie w przypadku winy umyślnej lub równoważnego jej niedbalstwa, a o tym rozstrzyga sąd.
Do nadpłaty na fakturze stosuje się regułę ogólną: termin rozpoczyna bieg po upływie trzech miesięcy od zawarcia umowy przewozu. W praktyce daje to okno około piętnastu miesięcy od umowy, nie trzy lata od faktury.
W innych obszarach terminy są inne. Dla nadpłat celnych unijny kodeks celny przewiduje trzy lata, dla zwrotu niemieckiej opłaty drogowej — koniec trzeciego roku kalendarzowego, dla zwrotu zagranicznego VAT — 30 września.
Pisemna reklamacja zatrzymuje zegar
Zgodnie z artykułem 32 ustęp 2 pisemna reklamacja zawiesza bieg przedawnienia do dnia, w którym przewoźnik odrzuci ją na piśmie i zwróci załączone do niej dokumenty.
Ma to dwie praktyczne konsekwencje. Po pierwsze, warto złożyć reklamację przed upływem terminu, nawet jeśli spór pozostaje nierozstrzygnięty. Po drugie, zawiesza tylko pierwsza reklamacja — kolejne w tej samej sprawie zegara już nie zatrzymują.
Ciężar dowodu otrzymania reklamacji spoczywa na tym, kto powołuje się na zawieszenie. Dlatego dowód wysłania przechowujemy razem z samą reklamacją.
Roszczenia przedawnionego nie można nawet potrącić
Artykuł 32 ustęp 4 stanowi, że roszczenie przedawnione nie może być podnoszone ani w drodze powództwa wzajemnego, ani w drodze potrącenia.
Praktycznie oznacza to, że nie będzie można po prostu odjąć nadpłaty od tego, co są Państwo winni przewoźnikowi. Przekroczony termin zamyka również tę drogę.
Czego nie oceniamy
Czy Państwa umowa jest umową przewozu, czy spedycji. Które prawo ma zastosowanie. Czy zachowanie odpowiada winie umyślnej. Czy według prawa krajowego doszło do przerwania biegu przedawnienia.
To oceny prawne. Przyjmujemy je jako dane wejściowe i wskazujemy wprost, na jakich parametrach się oparliśmy. Każdy obliczony termin jest wstępny.